Beenorgone's Weblog

Latest Updates RSS

• 

  beenorgone 5:50 am on January 12, 2011 | 0 | # |
  

  1. Trong công trình nghiên cứu về lịch sử, kinh tế và xã hội của Đàng Trong, thế kỷ XVII-XVIII, Li Tana đã dành hẳn một chương để phân tích về nền văn hóa của xứ sở này và lấy tựa đề là: “Cuộc sống ở Đàng Trong: Hội nhập và sáng tạo”.
  2. Yoshiharu Tsuboi: Nước đại Nam đối diện với Pháp và Trung Hoa, Luận án Tiến sĩ bảo vệ tại Trường Cao đẳng thực hành về khoa học xã hội, Paris năm 1982, bản dịch tiếng Việt, thành phố Hồ Chí Minh 1990
  3. Li Tana: Xứ đàng Trong, lịch sử kinh tế-xã hội Việt Nam thế kỷ 17 và 18, Luận án Tiến sĩ bảo vệ tại Đại học quốc gia Australia năm 1992, bản dịch tiếng Việt, NXB Trẻ, thành phố Hồ Chí Minh, 1999
  4. Nghiên cứu về quá trình nam tiến của Việt Nam được các nhà sử học tiến hành tại miền Nam trong giai đoạn 1955-1975. Xem số đặc biệt của tập san Sử Địa về Nam tiến của dân tộc Việt Nam, 19-20, 1970. Về những nghiên cứu gần đây hơn, xem Đặng Thu, Nghiên cứu lịch sử di dân của người Việt thế kỷ X đến giữa thế kỷ XIX, Hà Nội: Viện Sử học, 1994.
  5. Về ngoại thương tại Hội An, xem chương 2 và 3 của Li Tana, Nguyen Cochinchina, Southern Vietnam in the Seventeenth and Eighteenth Centuries (Nhà Nguyễn Đàng Trong, miền Nam Việt Nam thế kỷ 17 và 18), Icatha, New York: Cornell, 1998; Chingho A. Chen, “Historical Notes on Hoi-An (Faifo)” (Ghi chép sử học về Hội An (Faifo)) trong Eclipsed Entrepots of the Western Pacific (Các trung tâm xuất nhập khẩu bị lu mờ ở Tây Thái Bình Dương), John E. Wills Jr. (chủ biên), Aldershot: Ashgate, 2002, trang 285-361. Về sự chung sống của người Chăm và người Việt quanh Hội An trong giai đoạn Đàng Trong, xem Charles Wheeler, One Region, Two Histories: Cham Precedents in the History of the Hoi An (Một vùng đất, hai lịch sử: tiền lệ Chăm trong lịch sử Hội An) trong Viet Nam, Borderless Histories (Việt Nam, lịch sử không biên giới), Nhung Tuyết Trần và Anthony Reid (chủ biên), Madison: University of Wisconsin Press, 2006, trang 157-193.
  6. Nghiên cứu điền dã tại An Khê do nhà sử học Nguyễn Quang Ngọc thực hiện năm 1977.
  7. Mô hình kinh tế ĐNÁ: Geoffrey Benjamin, “On Being Tribal in the Malay World” trong Geoffrey Benjamin và Cynthia Chou, Tribal Communities in the Malay World, Historical, Cultural and Social Perspectives, Singapore và Leiden: ISEAS và IIAS, 2003, trang 10.
  8. Về bức tranh chi tiết của Đàng Trong giai đoạn người Chăm và Việt chung sống quanh Hội An, xem Charles Wheeler, “One Region, Two Histories: Cham Precedents in the History of the Hoi An” trong Viet Nam, Borderless Histories, Nhung Tuyết Trần và Anthony Reid (chủ biên), Madison: University of Wisconsin Press, 2006, trang 157-193.
  9. Phan Huy Lê, Phan Đại Doãn, Vũ Minh Giang, Nguyễn Quang Ngọc, Trên đất Nghĩa Bình, Qui Nhơn: Sở văn hoá thông tin Nghĩa Bình, 1988, tr.16.
  10. Trần Viết Ngạc (2004), Về một công văn của Nguyễn Hoàng năm 1517, Tạp chí Xưa và Nay, số 140
  11. Phan Khoang (2000), Việt sử xứ Đàng Trong, Nxb Văn học , tr.125.

   

  Nói về Chămpa:

  1. Andrew Hardy: “Núi và biển trong lịch sử kinh tế Chămpa và Việt Nam” trong Tô Ngọc Thanh (chủ biên), Văn hoá biển miền Trung và văn hoá biển Tây Nam Bộ, Hà Nội: Nxb.Từ điển Bách khoa, 2008, trang 88-102; Andrew Hardy, Eaglewood and the Economic History of Champa and Central Vietnam (Trầm hương và lịch sử kinh tế Chămpa và miền Trung Việt Nam) trong Andrew Hardy, Mauro Cucarzi, và Patrizia Zolese (chủ biên), Champa and the Archaeology of My Son (Vietnam)(Vietnam) 126.
  2. Nguyễn Danh Hạnh (2003), Lịch sử Phú Yên qua nguồn tư liệu tiền cổ, Tạp chí Xưa và Nay, số 140.
  3. Lương Ninh (2004), Lịch sử Vương quốc Chămpa, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, tr.185.

   

  Share this:

  Like this:

  Like

  Be the first to like this post.
   

• beenorgone 8:58 am on December 2, 2010 | 0 | # |
  

  Đọc Sử phong kiến ta cần có tài liệu riêng về thời Quang Trung (các thời khác thì wiki soi khá kỹ).

  1. Tác giả Nguyễn Duy Chính: http://www.vietkiem.com hoặc http://www.gio-o.com/nguyenduychinh.html
  2. Chủ đề thứ nhất: Đặc Khảo về Quang Trung. Trong đó có đến 4 bài viết của Tạ Chí Đại Trường như: Vai trò của Nguyễn Huệ trong chế độ quân chính của Tây Sơn – Góp thêm về phổ hệ Tây Sơn v.v… Hoàng Xuân Hãn đóng góp với bài: Việt Thanh chiến sử theo Ngụy Nguyên, một sử gia Trung Quốc đời Thanh. Tạ Quang Phát với bài: Vua Quang Trung qua chính sử triều Nguyễn. Nhưng một tài liệu không thể bỏ qua được của bà Đặng Phương Nghi trích và dịch ra từ Văn khố Âu Châu bao gồm các thư: Lettres Édifiantes et Curieuse của Gia Tô Hội.
  3. Chủ đề thứ hai được thực hiện ngay năm sau, tháng 1-3, năm 1969 để kỷ niệm: Kỷ niệm chiến thắng Xuân Kỷ Dậu, Đống Đa. Tạ Chí Đại Trường như thường lệ có bài: Đống Đa, mâu thuẫn văn hóa vượt biên giới. Hoàng Xuân Hãn với Bắc Hành Tùng Kí. Nguyễn Nhã với: Tài dùng binh của Nguyễn Huệ. Đăng Phương Nghi dịch: Triều đại Quang Trung dưới mắt các nhà truyền giáo Tây Phương.
  4. Chủ đề thứ ba số tháng 1-3, 1971: 200 năm Phong Trào Tây Sơn với các bài của Hoàng Xuân Hãn: Phe chống đảng Tây Sơn ở Bắc với tập “Cử Trung Ngân”. Việc mất đất 6 châu Hưng Hóa của Nguyễn Toại. Những ngày tàn của Tây Sơn dưới mắt giáo sĩ Phương Tây, bản dịch của Nguyễn Ngọc Cư (tài liệu Nha Văn Khố Pháp do bà Đặng Phương Nghi để lại trước khi bà sang Pháp dạy học ở Đại học Sorbonne).
  5. Viết về Nguyễn Ánh, khó khăn và hiếm hoi lắm mới gom được vài bài như: “Một vài ý kiến về sự nghiệp Gia Long”, Phạm Việt Tuyền, Đại Học Huế, số 8 tháng 3/1958. Luận án tiến sĩ của Nguyễn Thế Anh: La Monarchie des Nguyên de la mort de Tu Đuc à 1925. Bài viết gần đây như: Đánh giá lại một số tài liệu về thời kỳ Tây Sơn, số 3, tháng 4-6, 2007, Dòng Sử Việt.
  6. Nhưng ngay từ thập niên 1960 thì một ông sử gia Trung Quốc, ông Tưởng Quân Chương, dựa theo Thanh sử, châu bản cũng như Tấu chương của Tôn Sĩ Nghĩ đã đưa ra một con số “sửng sốt”. Tưởng Quân Chương cho rằng Tôn Sĩ Nghị chỉ mang “8000” quân sang Việt Nam, trong khi đó Nguyễn Văn Nhạc đã tụ tập 10 vạn binh mã để đánh quân Thanh. Vì vậy quân Thanh đại bại.
  7. Có một điều cần lưu ý bạn đọc là những tài liệu liên quan đến sự “bạo tàn” của Nguyễn Ánh khi mới lên ngôi thì đều xuất phát từ hai nguồn tài liệu:
     1. Thứ nhất từ các lá thư của các thừa sai Pháp trong Archives des Missions Étrangères de Paris, Cochinchine, trong đó có các tài liệu như: Lettres édifiantes et curieuses của Gia Tô Hội. Bộ Nouvelles lettres Édifiantes et curieuses do Đặng Phương Nghi hoặc do Nguyễn Ngọc Cư dịch hoặc Những Lời thuật của Barisy về Trận Thị Nại, Thư của giáo sĩ Le Labousse cũng về Trận Thị Nại hoặc Lời thuật của Brisy về trận Phú Xuân. Cả ba tài liệu trên đều do giáo sư Hoàng Xuân Hãn chuyển ngữ.
     2. Thứ hai và đây là phần quan trọng nhất là các vụ trả thù Tây Sơn lại do chính các sử gia triều Nguyễn chính thức tường thuật lại. Điều đó cho thấy thái độ công khai hóa các trừng phạt vì họ cho rằng trừng phạt đó là xứng đáng, là xử theo luật. Bây giờ người đọc cho là xử phạt quá tàn độc như hình phạt cho voi giày xé là có ghi trong luật lệ hẳn hoi. Giả dụ Tây Sơn có quyền lực trong tay mà bắt được giặc có lẽ cũng không làm khác hơn.
  8. Thomas Thiện, linh mục người Bắc Kỳ.  (Trích Tài liệu mới lạ về những cuộc Bắc tiến của Nguyễn Huệ, Đăng Phương Nghi,Tập san sử địa, số 9-10, Sàigòn, 1968, từ trang 196-198.)
  9. Tài liệu do Dian H. Murray viết với tựa đề: Các ảnh hưởng của phong trào khởi nghĩa Tây Sơn trên sự phát triển của Hải tặc Trung Hoa. Để viết tài liệu này, Murray cũng đã dẫn chứng hàng chục tài liệu liên quan của các sử gia Tầu như Shun-tehsien-chih, Kuang-tung t’ung-chih, Chu Huai,8 chuan, 1827, v.v…

   

  Share this:

  Like this:

  Like

  Be the first to like this post.
   

• beenorgone 6:51 am on December 1, 2010 | 0 | # |
  

  Hôm qua tôi đã quyết chí hai việc:

  1. Coi sử lại cho hệ thống đàng hoàng.
  2. Để râu.

  Hôm nay đặt cái link này để lưu trữ tài liệu, từ từ sẽ đọc, Toàn bộ các ý này được trích ra và tóm lược từ mail Hoàng Anh gửi tôi:

  • Về cuộc sống, sự nghiệp thế hệ Việt được đưa sang Trung Hoa – Kiến văn tiểu lục, Minh sử
  • Khởi nghĩa Lam Sơn:
    • Hoạt động, tiểu sử  của các nhân vật chủ chốt của khởi nghĩa Lam Sơn trước khi cuộc khởi nghĩa bùng nổ (Ở đâu, xuất thân, đã tham gia hoạt động kháng Minh nào trước đó…) – di tập của Nguyễn Trãi.
    • Vai trò của hỏa lực – Có lẽ nên xếp lịch đi bảo tàng quân sự, một vài ý bật ra là so sánh việc sử  và hiệu quả hỏa lực trong cuộc chiến vệ quốc của nhà Hồ và nhân vật Hồ Nguyên Trừng với hỏa lực được sử  dụng trong khởi nghĩa Lam Sơn.
    • Các trận chiến quan trọng: Trận Tốt Động-Chúc Động và trận Chi Lăng-Xương Giang cũng như một số trận đánh khác: chiến dịch công thành Xương Giang; chiến cuộc từ cuối 1426- cuối 1427; các trận hãm thành Đông Quan; chiến dịch  Tân Bình-Thuận Hoá (Thời gian, quân số, chi tiết tác chiến, tư  duy ra quyết định bao trùm và các sách lược chiến thuật chung nhất, điểm độc đáo và khó khắc phục trong ngắn và dài hạn của từng chiến thuật, khả năng kết hợp các chiến thuật,…)
    • Địa lý: Xem xét các địa danh mà quân khởi nghĩa sử  dụng.
    • Xem xét quá trình hoạt động, sự tham gia và đóng góp, vai trò và ý hướng chung của giới văn thân trong cuộc khởi nghĩa.
    • Sự tham gia của các dân tộc ít người: Thái, Mường, Tày – Nùng - Quắm tố mương (thông Sử  của tộc Tày-Nùng khi chưa tách biệt thành 2 như hiện nay); những công trình của cố học giả Cầm Trọng, luận án Tiến sĩ của nghiên cứu sinh quốc tịch Thái Lan là Artha Nantachukra, những nghiên cứu của Đặng Nghiêm Vạn, Lê Sỹ Giáo, Hoàng Lương…; Các nghiên cứu về tộc Mường của cố học giả Trần Từ (Nguyễn Đức Từ  Chi).
    • Địa lí chí và quan chế chí – Sử học bị khảo , Phương Đình dư địa chí , Kiến văn tiểu lục, Lịch triều hiến chương loại chí
    • sự va chạm/cạnh tranh quyền lực trong giai đoạn hậu chiến của các tướng Lam Sơn như Lê Sát, Phạm Vấn, Lê Ngân,Lưu Nhân Chú, Trịnh Khả, và một số nhân vật ít được nhắc tới hơn như Lê Thụ, Trịnh Khắc Phục, Lê Văn An, Nguyễn Lý – Xem xét hệ thống thứ bậc phẩm hàm triều nhà Lê + các quan hệ, sự kiện giữa các nhân vật.
    • Nguồn sử liệu: Lam Sơn thực lục và Đại Việt sử ký toàn thư đối sánh cùng Lê triều thông sử (Đại Việt thông sử)
    • Phương pháp luận sử học, Sử liệu học dân gian
    • Các học giả nước ngoài: Keith W. Taylor (về một vài nội dung liên can trong cuốn The birth of Vietnam), về lý thuyết mandala do người thầy của Keith Taylor là cố học giả O.W.Wolters đề xướng, với D.Hall (cuốn Lịch sử Đông Nam Á) , Li Tana (về sự ước đoán dân số Đại Việt vào thế kỉ XV của bà), Sun Laichen (về vấn đề hoả khí), John K.Whitmore, Stephen O’Harrow, Joseph Buttinger, David Marr, Robert M.Harwell và Liam C.Kelley cũng như 02 sử gia người Nhật bàn về thương mại là Momori Shiiro (Đại học Osaka) và Kikuchi (Đại học Chiêu Hoà). Các công trình của Viện Nghiên cứu Á châu trực thuộc Đại học Quốc gia Singapore cũng được sử dụng, mà quan trọng hơn cả trong số đó, là phiên bản Anh ngữ của Hoàng Minh thực lục. Nguồn sử liệu nước ngoài được trích dẫn bằng hai thứ tiếng Anh, Pháp do tôi muốn tiến hành thảo luận về một số điểm trong hai cuốn sách của các cố học giả trường Viễn Đông bác cổ là Henry Maspéro và George Coèdes. (Trích thư Hoàng Anh).
    • Các chiến quả trong hai cuộc chiến với người Đại Việt có ảnh hưởng gì đến chính trị, sự thịnh vượng và suy yếu cũng như sự sụp đổ của nhà Minh ???

  Từ từ thêm thắt.

  Share this:

  Like this:

  Like

  Be the first to like this post.
   

• Category Cloud

  Agricultural Business Bùi Trọng Hiền Edu Fish Leader Life Marketing Object Rèn luyện Sử Technology Truyện tranh Tâm Uncategorized

• Meta

  • Register
  • Log in
  • Entries RSS
  • Comments RSS
  • WordPress.com

• Blog at WordPress.com.
  Theme: Prologue by Automattic.